Як шэсць прыватных школ, якія выжылі пасля зачысткі, завяршылі 2025 год фінансава
Праз два гады пасля выхаду расследавання «Застацца ў жывых» і амаль праз тры гады пасля ўвядзення абавязковага ліцэнзавання школ «Бюро» вывучыла фінансавую справаздачнасць прыватных школ, якія засталіся ў Беларусі.
Тады мы расказвалі, што пасля зачысткі ліцэнзію атрымалі толькі 6 з 35 прыватных школ. Установы, якія выжылі, аб’ядноўвалі не толькі дакументы і адпаведнасць новым патрабаванням, але і сувязі з буйным бізнэсам, чыноўнікамі, наменклатурай, сям’ёй Лукашэнкі або лаяльнымі дзяржаве структурамі.
Гаворка ідзе пра школы «Канкорд», «Эка-Эл», «Альтэрнатыва», «Іхвіс», «Елісеевы палі» і Мінскую міжнародную гімназію.
«Альтэрнатыва»: стабільны рост
Сярэдняя школа «Альтэрнатыва» завяршыла 2025 год з выручкай 5,3 мільёна беларускіх рублёў і чыстым прыбыткам 1,8 мільёна. Асобным радком у справаздачнасці адлюстраванае мэтавае фінансаванне: у 2025 годзе школа атрымала 127 тысяч у выглядзе бязвыплатнай або спонсарскай дапамогі.
Падчас зачысткі прыватных школ «Альтэрнатыва» здолела хутка аднавіць працу. Журналісты ўсталявалі сувязь школы з Міхаілам Мірончыкам – былым дырэктарам Дэпартамента кантролю якасці адукацыі Міністэрства адукацыі, які курыраваў ліцэнзаванне і акрэдытацыю. Да прызначэння на гэтую пасаду ён доўгі час працаваў у «Альтэрнатыве».
«Эка-Эл»: найбольшая выручка пры амаль нулявым прыбытку
Прыватная школа «Эка-Эл» паказала найбольшую выручку сярод шасці ўстаноў – 7,6 мільёна рублёў. Аднак чысты прыбытак склаў толькі 81 тысячу, каля 1% ад выручкі.
Сабекошт практычна цалкам паглынуў даходы. Пры выручцы 7,6 мільёна рублёў ён склаў 7,56 мільёна. За год да таго чысты прыбытак школы дасягаў 322 тысяч.
«Эка-Эл» лічыцца школай для дзяцей беларускай эліты. Сярод вучняў знайшлі ўнука Віктара Шэймана і ўнучку Уладзіміра Канаплёва, а таксама дзяцей буйных прадпрымальнікаў і прадстаўнікоў наменклатуры.
«Іхвіс»: прыбытак амаль удвая перавысіў выручку
Незвычайную справаздачнасць паказала прыватная школа «Іхвіс», звязаная са Свята-Елісавецінскім жаночым манастыром.
Выручка школы ў 2025 годзе склала 1,5 мільёна рублёў, тады як чысты прыбытак – 2,9 мільёна, што амаль удвая болей. Гэта тлумачыцца структурай даходаў: школа атрымала 1,8 мільёна іншых даходаў па бягучай дзейнасці і 735 тысяч даходаў па інвестыцыйнай дзейнасці. Акрамя таго, мэтавае фінансаванне ў 2025 годзе склала 742 тысячы.
У расследаванні адзначалася, што «Іхвіс» – ідэалагічны праект, звязаны са структурамі, якія падтрымліваюць пралукашэнкаўскі парадак дня, мілітарызацыю і ідэі «рускага свету».
Мінская міжнародная гімназія: найбольшае мэтавае фінансаванне
Мінская міжнародная гімназія, заснаваная Ірынай Абельскай, маці Мікалая Лукашэнкі, завяршыла 2025 год з выручкай 3,5 мільёна рублёў і чыстым прыбыткам у 591 тысячу рублёў. Мэтавае фінансаванне склала 1,8 мільёна рублёў – больш, чым у любой іншай з шасці школ.
Гімназія вылучаецца на фоне астатніх прыватных устаноў тым, што з моманту заснавання атрымлівае дзяржаўнае фінансаванне, у тым ліку праз бюджэтныя закупкі.
«Елісеевы палі»: высокая рэнтабельнасць і дывідэнды
«Елісеевы палі» завяршылі 2025 год з выручкай 2 мільёны рублёў і чыстым прыбыткам 1,3 мільёна. Рэнтабельнасць склала каля 65% – адзін з самых высокіх паказчыкаў сярод устаноў. У тым жа годзе кампанія накіравала 929 тысяч на выплату дывідэндаў: значная частка прыбытку была выведзеная ўласніку.
«Елісеевы палі» – дзіцячы сад і пачатковая школа, заснаваная Аленай Мяшковай. Яе муж, Максім Мяшкоў, раней працаваў у крымінальным вышуку Савецкага РУУС Мінска, пасля чаго сышоў у бізнэс. Крыніцы «Бюро» не змаглі адназначна патлумачыць, чаму ўстанове дазволілі застацца на рынку; адзін з суразмоўцаў дапусціў, што прычына – у «суперлаяльнасці» дзяржаве.
«Канкорд»: сціплыя паказчыкі
Магілёўская школа «Канкорд» завяршыла 2025 год з выручкай 1,7 мільёна рублёў і чыстым прыбыткам 118 тысяч. Мэтавае фінансаванне склала 18 тысяч – найменшы паказчык сярод шасці школ.
Пасля зачысткі «Канкорд» часова перайшоў пад крыло дзяржаўнай школы № 12 Магілёва і стаў яе другім корпусам. Атрымаўшы ліцэнзію, школа аднавіла працу як самастойная ўстанова.
Фінансавая справаздачнасць за 2025 год паказвае: шэсць прыватных школ, якія пакінулі ўлады пасля зачысткі, у цэлым працуюць устойліва і нарошчваюць выручку.
Звузіўшы рынак да некалькіх устаноў, беларускія ўлады фактычна стварылі для іх прывілеяваныя ўмовы. Фінансавыя вынікі 2025 года сведчаць пра тое, што гэтыя школы не проста выжылі – яны працягваюць акумуляваць мільёны рублёў выручкі, прыбытку, актываў і мэтавага фінансавання.